ಪೀಠಿಕೆ:
ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇಂದು ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಕಾಣದಂತಹ ಭೀಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇರಾನ್, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣವು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಇದರ ನೇರ ಬಿಸಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ತಟ್ಟಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ 458 ರೂ. ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ 520 ರೂ. ದಾಟಿರುವುದು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನೇ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದೆ.
1. ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಈ ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕೇವಲ ಆಂತರಿಕ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲದೆ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ.
* ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮ: ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ.
* ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಇ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ತೈಲವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಜಲಸಂಧಿ ಮುಚ್ಚಿರುವುದು ತೈಲ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
* ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಕುಸಿತ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಮೌಲ್ಯವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಆಮದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ದುಬಾರಿಯಾಗಿಸಿದೆ.
2. ಪರಿಷ್ಕೃತ ದರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಹೊಸ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ಇಂಧನ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 40ರಿಂದ 55ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ:
| ಇಂಧನ ವಿಧ | ಹಳೆಯ ದರ (ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ) | ಹೊಸ ದರ (ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ) | ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ |
|—|—|—|—|
- | ಪೆಟ್ರೋಲ್ | 321.17 ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿ | 458.40 ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿ | ಶೇ. 43 |
- | ಡೀಸೆಲ್ | 335.86 ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿ | 520.35 ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿ | ಶೇ. 55 |
ಕೇವಲ ವಾಹನ ಇಂಧನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ (LPG) ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆಗಳೂ ಕೂಡ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಗೃಹಿಣಿಯರ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
3. ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ
ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದ 1 ರೂಪಾಯಿಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸುಮಾರು 3 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ:
* ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ 458.40 ರೂ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆಯು ಭಾರತದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 152.61 ರೂ. ಆಗುತ್ತದೆ.
* 520.35 ರೂ. ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಯು ಭಾರತದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 173.23 ರೂ. ಆಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢವಾಗಿರುವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಬೆಲೆಗಳೇ ಹೊರೆಯೆನಿಸುವಾಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಬರೆ ಎಳೆದಂತಾಗಿದೆ.
4. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ವಾಹನ ಸವಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು ಒಂದು ಸರಪಳಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಇಡೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.
* ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚದ ಏರಿಕೆ: ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಸ್, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವಾಹನಗಳ ದರಗಳು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿವೆ. ಇದು ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಭಾರಿ ಹೊರೆಯಾಗಿದೆ.
* ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ತರಕಾರಿ, ಹಾಲು, ದಿನಸಿ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸಾಗಾಟ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬೆಲೆಗಳೂ ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಡವರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರು ಎರಡು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟಪಡುವಂತಾಗಿದೆ.
* ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಕಷ್ಟ: ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆಯುಂಟಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
5. ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು
ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರಾಚಿ, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಲಾಹೋರ್ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವಾಹನ ಸವಾರರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ರಸ್ತೆಗಿಳಿದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಾಕ್ರೋಶ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿದ್ದು, ಪೊಲೀಸರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತರಲು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಈ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಖರೀದಿಸಿ ಬದುಕುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ” ಎಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
6. ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸವಾಲುಗಳು
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಂಧನ ಸಚಿವ ಅಲಿ ಪರ್ವೇಕ್ ಮಲಿಕ್ ಅವರು ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, “ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತದ ಮುಂದೆ ನಾವು ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರದಿದ್ದರೆ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶವು ಸಂಪೂರ್ಣ ದಿವಾಳಿಯಾಗುವ (Bankruptcy) ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
- 7.ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವ ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಆ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ‘ಇಂಧನ ಆಘಾತ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
1. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರಣಗಳು
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಷ: ಇರಾನ್, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ.
ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ: ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಾದಿಯಾದ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಸಂಘರ್ಷವು ತೈಲ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತಹ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದು ನೇರ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿದೆ.
2. ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳು
IMF ಷರತ್ತುಗಳು: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ವಿಧಿಸಿರುವ ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳ ಅನ್ವಯ ಸರ್ಕಾರವು ಇಂಧನಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸುಂಕ’ವನ್ನು (PDL) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಕುಸಿತ: ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಮೌಲ್ಯವು ಕುಸಿದಿರುವುದು ಆಮದು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ 1 ರೂಪಾಯಿಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸುಮಾರು 3 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ (1 \text{ INR} \approx 3 \text{ PKR}).
3. ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ
ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ:
ಹಣದುಬ್ಬರ (Inflation): ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ: ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಪಂಪ್ಸೆಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದು, ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ.
7.ಇಂಧನ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಐಎಂಎಫ್ (IMF) ಒತ್ತಡ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಹಿಂದೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಂಧನ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯಿಂದ (IMF) ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ವಿಧಿಸಲಾದ ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಲೆವಿ’ (Petroleum Levy) ಹೆಚ್ಚಳವೂ ಒಂದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯಾದರೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಇಳಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
8.ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರವೂ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ಗೆ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಚ್ಚುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿವೆ.
9.ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇಶವಾಗಿದ್ದರೂ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಪಂಪ್ಸೆಟ್ಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ ಬೆಳೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ “ಆಹಾರ ಹಣದುಬ್ಬರ” (Food Inflation) ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು, ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಜನ ಪರದಾಡುವಂತಾಗಿದೆ.
10.ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು (Foreign Exchange Reserves)
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಹಣದ ಸಂಗ್ರಹವು ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿ ತೈಲವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ಹಣವಿಲ್ಲದೆ (L/C – Letter of Credit ಸಮಸ್ಯೆ), ದೇಶದಲ್ಲಿ ತೈಲದ ತೀವ್ರ ಅಭಾವವೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.
11.ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ‘ಬಂದ್’ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಾಂಬ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇಂದು ಆರ್ಥಿಕ ದಿವಾಳಿತನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹೇಗೆ ಒಂದು ದೇಶವನ್ನು ಅಧಃಪತನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತಿದೆ.
ಮುಕ್ತಾಯ:
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಈ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೇಶದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ 458 ರೂ. ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ 520 ರೂ. ತಲುಪಿರುವುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅಧಃಪತನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಆ ದೇಶದ ಜನಜೀವನ ಮತ್ತಷ್ಟು
ದುಸ್ತರವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.